Jakie olejki eteryczne wybrać ze względu na właściwości?

2022-05-16 17:43:31
Autor: Aleksandra Seń
Jeśli interesują Cię naturalne metody leczenia łagodnych, choć czasem uciążliwych dolegliwości, warto zastanowić się nad wykorzystaniem olejków eterycznych. Mają stałe miejsce w produkcji kosmetyków, ale stosowane samodzielnie także przynoszą korzyści dla zdrowia. Ich zastosowanie jest zróżnicowane – niektóre łagodzą ukąszenia owadów, inne koją napięcie nerwowe, a jeszcze inne wykazują działanie przeciwbólowe. Aromaterapia ma długą historię, która rozpoczęła się w Chinach około 2000 lat przed naszą erą, a także w starożytnym Egipcie, Indiach i Babilonii. Dziś badania wskazują na konkretne korzyści dla organizmu i określają, który składnik odpowiada za efekt terapeutyczny. Przygotowaliśmy przewodnik po olejkach eterycznych dla początkujących – dowiedz się, jak je stosować, by przynieść sobie ulgę w codziennych dolegliwościach.
123RF
W skrócie
  • Olejki eteryczne stosuje się w medycynie naturalnej od tysięcy lat. Bogactwo flory pozwala uzyskać wsparcie od natury przy naprawdę wielu dolegliwościach.
  • By pozyskać olejek eteryczny trzeba przetworzyć bardzo dużą ilość surowca, np. płatków kwiatów, dlatego olejki eteryczne nie należą do najtańszych, ale ich silne skoncentrowanie sprawia, ze starczają na bardzo długo.
  • Inne olejki stosuje się do kąpieli rozluźniających, inne w celu odblokowania zatok, a jeszcze inne na ból głowy. Wiele olejków można mieszać, by osiągnąć lepsze efekty.

Olejki eteryczne - co to? Jak się je pozyskuje?

Olejek eteryczny to w praktyce ciekła i lotna substancja odpowiadająca za zapach roślin. Nie wszystkie je zawierają – mówimy o roślinach olejkodajnych. To mieszaniny zróżnicowanych pod względem budowy związków chemicznych, takich jak aldehydy, estry, alkohole i inne. Powstają w specjalnych tkankach wydzielniczych. Mają zasadniczo trzy odrębne cele: albo wabią owady zapylające, albo ograniczają rozwój sąsiednich, zagrażających roślin; albo chronią przed zwierzętami roślinożernymi. To nie to samo, co olejki zapachowe, które jedynie wydzielają przyjemny aromat.

Stosuje się kilka metod pozyskiwania olejków eterycznych, takie jak destylacja z parą wodną (np. olejek eukaliptusowy, olejek lawendowy), ekstrakcję z użyciem rozpuszczalników (np. olejek różany), absorpcję wykorzystującą tłuszcze (np. olejek jaśminowy) czy wytłaczanie (np. w przypadku olejków cytrusowych). Co ważne, potrzebna jest duża ilość surowca roślinnego, by uzyskać nawet niewielką ilość płynu. By otrzymać olejek różany w ilości kilograma, potrzebne jest nawet pięć ton płatków. To przekłada się na wysoką cenę wielu z nich, jednak naturalne olejki eteryczne są też bardzo wydajne. Niektóre mogą być rzeczywiście stosowane bezpośrednio na skórę lub przyjmowanie doustnie, jednak większość przyjmuje się dzięki inhalacji w kominku zapachowym lub poprzez pochylanie nad miską. Ich działanie jest silne, dlatego należy je rozcieńczyć w odpowiedniej ilości wody lub z olejem bazowym, gdy nanosi się je na skórę. Klasycznie podczas inhalacji rozcieńcza się 5 kropli olejku eterycznego w misce z wrzątkiem. To niewielka ilość, dlatego jedna butelka może starczyć na długi czas.

Olejki eteryczne - jak ich używać? Wiele twarzy aromaterapii

Z olejków eterycznych korzysta się na różne sposoby w zależności od ich stężenia, właściwości i oczekiwanego efektu. Nie można ich stosować bezpośrednio na skórę – wykorzystuje się do tego olej bazowy lub wodę. Podobnie z ich inhalacją – mogą powodować podrażnienia dróg oddechowych, dlatego wykonuje się roztwory. Można je umieszczać w dyfuzorze, nawilżaczu lub kominku, a nawet wlać do gorącej wody w misce czy użyć podczas masażu lub kąpieli. Wykonuje się okłady i wzbogaca się nimi kosmetyki. Część olejków eterycznych wykorzystuje się także w saunach, by proces był jeszcze przyjemniejszy – np. olejek grejpfrutowy, olejek cyprysowy, olejek z szałwii.

Olejki eteryczne do dyfuzora lub nawilżacza

Najczęściej z olejków eterycznych korzysta się za pomocą dyfuzora lub nawilżacza, czego efektem jest aromatyzacja powietrza. Niektóre związki mają tu zastosowanie lecznicze. Zazwyczaj do pełnego pojemnika wlewa się około 5-7 kropli olejku. Większość olejków można swobodnie stosować w ten sposób. Na przykład olejek pomarańczowy ma przyjemny zapach, ale łagodzi też objawy stresu i jego wdychanie wspiera odprężenie.

Olejki eteryczne do kominka

Podobnie działają kominki, które także wspierają aromaterapię. Tu jednak używa się bardziej skoncentrowanych roztworów. Do wody dodaje się, w zależności od stężenia, około 5-10 kropli olejku eterycznego, a następnie umieszcza świeczkę w dolnej części. Będzie ona podgrzewać wodę, a aromat rozniesie się po całym wnętrzu. Na rynku dostępne są zróżnicowane kominki, które z łatwością można dopasować do wystroju. W ten sposób przyjmuje się poszczególne olejki, które znajdują zastosowanie w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, a także te, które stosuje się w stanach lękowych i objawach depresji.

Olejki eteryczne do masażu

Aromaterapia wykorzystuje także działanie olejku eterycznego do wykonywania leczniczego masażu. W tym wypadku wybrany płyn dodaje się do oleju bazowego, który zapobiegnie podrażnieniom skóry. Na 10 ml takiej bazy powinno przypaść około 2-5 kropli olejku. Nie wszystkie jednak się do tego nadają, dlatego warto zawczasu sprawdzić, czy dany olejek nadaje się do stosowania na ciało. Część z nich działa przeciwbólowo, inne służą także do pielęgnacji skóry. Na przykład olejek sosnowy działa rozgrzewająco, dlatego pomaga w leczeniu dolegliwości wywołanych przez reumatyzm i artretyzm. Olejek jałowcowy redukuje stany zapalne skóry i jest przydatny, gdy Twoim wrogiem numer jeden jest trądzik, łuszczyca, egzema lub dermatozy. Z kolei olejek bazyliowy łagodzi bóle mięśni, skurcze, podrażnienia skóry i bóle stawów.

Olejki eteryczne - spożywcze

Niekiedy można zetknąć się z informacją, że w celach leczniczych można spożywać olejki eteryczne. Właściwości lecznicze są bardzo kuszące, jednak trzeba pamiętać, że to silnie skoncentrowane związki, które mogą podrażniać przewód pokarmowy, a nawet prowadzić do groźnych efektów niepożądanych. Nie należy ich dlatego przyjmować wewnętrznie.

Jakie olejki eteryczne na co stosować? Właściwości olejków eterycznych

Zastosowanie olejków eterycznych w konkretnych dolegliwościach ma długą historię, a z czasem znalazło potwierdzenie w badaniach naukowych, choć nie we wszystkich przypadkach. Wiadomo jednak, że mogą być przydatnym wsparciem podczas leczenia prostych dolegliwości. Mogą także stanowić uzupełnienie klasycznej farmakoterapii. Najwięcej osób postanawia stosować olejki eteryczne w leczeniu przeziębienia, problemów skórnych, bólu głowy i napięciu nerwowym.

Olejki eteryczne na katar, zatoki i przeziębienie

Olejki eteryczne o właściwościach przeciwzapalnych mogą być skutecznym wsparciem podczas objawów przeziębienia, w infekcjach górnych dróg oddechowych, przy katarze i problemach z zatokami. Łagodzą objawy przeziębienia między innymi poprzez udrożnienie nosa, działanie wykrztuśne, działanie przeciwbakteryjne lub przeciwwirusowe. Stosuje się je od dawna. Wystarczy wykonać inhalację z użyciem miski z gorącą wodą, by wesprzeć organizm w walce z chorobą. Możesz wykorzystać:

  • olejek eukaliptusowy – działa wykrztuśnie na drogi oddechowe, a także rozgrzewająco. Pomaga zwłaszcza wtedy, gdy masz problemy z zalegającą wydzieliną.

  • olejek cedrowy – ogranicza rozwój bakterii, działa antyseptycznie i przeciwgrzybiczo.

  • olejek z mięty pieprzowej – pomaga udrożnić nos i oczyszcza zatoki, a także rozszerza oskrzela, ułatwiając oddychanie.

Olejki eteryczne do kąpieli

Olejki eteryczne wykorzystywane są także do kąpieli aromaterapeutycznej. Możesz wybrać taki, który działa antyseptycznie i łagodzi zmiany skórne lub oparzenia, część wykazuje nawet działanie odkażające, które przydaje się przy infekcjach i dermatozach, niektóre zmniejszają zaczerwienienie skóry, a na przykład szałwia redukuje suchość. Wybierając konkretny olejek eteryczny, zapoznaj się z zaleceniami producenta – to on określa, ile kropli należy dodać do kąpieli. To sama przyjemność ze względu na intensywny zapach i lecznicze działanie olejków takich jak:

  • olejek rozmarynowy – ma działanie przeciwgrzybiczne i przeciwzapalne. Łagodzi stany zapalne, trądzik i łupież, oczyszcza skórę głowy.

  • olejek z drzewa herbacianego – jest stosowany przy problemach skórnych, wspiera proces gojenia, ma działanie antyseptyczne. Ponadto reguluje wydzielanie sebum i oczyszcza pory.

  • olejek szałwiowy – zmniejsza stany zapalne, redukuje przebarwienia i wygładza rozstępy.

Olejki eteryczne na ból głowy

Niektóre rodzaje olejków znajdują zastosowanie w aromaterapii przy bólach głowy. Można wykonywać inhalacje lub zastosować dyfuzor czy nawilżacz powietrza. Przydają się także przy migrenach, o ile nie występuje nadwrażliwość sensoryczna i problem nie nasila się w kontakcie z zapachami. Stosuje się:

  • olejek goździkowy – skutecznie łagodzi bóle głowy, jednocześnie przynosząc ukojenie i rozluźnienie.

  • olejek lawendowy – ma szerokie zastosowania, jednak szczególnie sprawdza się przy migrenach.

  • olejek miętowy – należy go rozcieńczyć w oleju bazowym, a następnie wetrzeć w skronie. Łagodzi bóle poprzez rozluźnienie mięśni i rozszerzenie naczyń krwionośnych.

Olejki eteryczne na komary i kleszcze

Niektóre olejki eteryczne bardzo ceni się za wyraźne właściwości odstraszające owady. Odpowiadają za to limonen i kamfora, dwa ważne związki, które zastosowane w wysokim stężeniu skutecznie działają jako repelenty. Takie olejki w połączeniu z olejem bazowym można stosować razem, tworząc specjalne mikstury, lub osobno, a następnie nałożyć na skórę około pół godziny przed planowanym wyjściem. Stosuje się:

  • olejek z mięty pieprzowej – mięta wyraźnie odstrasza komary, kleszcze i inne owady.

  • olejek z geranium – sprawdza się jako repelent, ale także łagodzi ukąszenia.

  • olejek bergamotowy – nie należy go nakładać na skórę, a umieścić w dyfuzorze. Skutecznie odstrasza komary. Pamiętaj jednak, że ma specyficzny zapach.

Olejki eteryczne uspokajające

Niektóre olejki eteryczne pomagają w leczeniu łagodnych, codziennych niepokojów, a także wspierają klasyczną farmakoterapię przy zróżnicowanych zaburzeniach. Nie należy ich stosować zamiast leków, a jedynie jako dodatek, który może nieść ukojenie na co dzień. Część z nich łagodzi stany depresyjne, objawy stresu i napięcia nerwowe, część dodatkowo poprawia koncentrację i pracę mózgu. Wymienić można:

  • olejek lawendowy – jego składniki łagodzą stres, działa uspokajająco i wycisza.

  • olejek cytrynowy – pomaga przy smutku i chandrze, działa antystresowo.

  • olejek sosnowy – wspomaga w okresach napięcia i wyczerpania nerwowego.

Regularnie stosowane olejki eteryczne wpływają pozytywnie na zdrowie - odkryj ich możliwości!

Kuracja olejkami eterycznymi jest w wielu przypadkach wysoce skuteczna, ale przede wszystkim bezpieczna i nieinwazyjna. Wykorzystuje naturalne właściwości składników roślinnych w danym preparacie i w ten sposób przynosi ulgę dla ciała i umysłu. Często jest także ucztą dla zmysłów za sprawą zapachów. Nic dziwnego, że wiele osób zastanawia się, gdzie kupić olejki eteryczne. Znajdziesz je w medme sklep – sprawdź nasze propozycje i znajdź produkt idealny dla siebie, by czerpać garściami z natury i zatroszczyć się o swoje zdrowie dzięki aromaterapii!

Bibliografia

  • Król, S. K., Skalicka-Woźniak, K., Kandefer-Szerszeń, M., & Stepulak, A. (2013). Aktywność biologiczna i farmakologiczna olejków eterycznych w leczeniu i profilaktyce chorób infekcyjnych. Postępy Hig. Med. Dośw, 67, 1000-1007.
  • Najda, A. (2015). Roślinne substancje lotne–olejki eteryczne. Episteme, 2, 65-77.
  • Wojcik, P. (1999). Olejki eteryczne w kosmetyce. Wiadomości Zielarskie, 41(07-08), 24-25.
  • Bonenberg, K. (1993). Olejki eteryczne w aromatoterapii [II]. Aura, (07), 28-29.
  • Nurzynska-Wierdak, R. (2015). Terapeutyczne właściwości olejków eterycznych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio EEE: Horticultura, 25(1).
Aleksandra Seń
Artykuł napisany przez
Aleksandra Seń
SEO Copywriterka specjalizująca się w branży medycznej oraz zagadnieniach związanych z HR. Doświadczenie zdobywała w agencjach marketingowych i czasopismach internetowych. Absolwentka filologii niderlandzkiej na Uniwersytecie Wrocławskim, studentka kulturoznawstwa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W wolnych chwilach zgłębia tajniki literaturoznawstwa i przemierza górskie szlaki.
Pokaż więcej